مبانی نظری خط تولید و تئوری صف (فصل دوم تحقیق)
فصل دوم : مطالعات نظری ...................... 10
2-1-1 برنامه ریزی تولید ...................... 11
2-1-2 تعادل خط تولید ......................... 11
2-1-3 اطلاعاتی كه برای تعادل خط تولید نیاز است 12
2-1-4 ذخیره موجودیهای میان فرآیند ............ 13
2-1-5 تعادل خط تولید (مونتاژ) ................ 14
2-1-6 تعیین تعداد بهینه ایستگاههای كاری ...... 14
2-1-7 تقدم و تأخر عملیات ..................... 15
2-2-1 تئوری صف ............................... 16
2-2- 2 تاریخچه ............................... 17
2-2-3 برخی از كابردهای گوناگون تئوری صف ...... 17
2-2-4 مشخصههای فرآیند صف بندی................. 18
2-2-4- 1 الگوی ورود متقاضیان ................. 19
2-2-4-2 الگوی خدمت دهی ....................... 20
2-2-4-3 تعداد خدمت دهندگان (كانالهای خدمت ) .. 20
2-2-4-4 ظرفیت صف ( گنجایش سیستم ) ............ 21
2-2-4-5 جمعیت مشتریان بالقوه ................. 21
2-2-4-6 نظم سیستم ............................ 21
2-2-4-7 مراحل خدمت ........................... 22
2-2-5 نحوه نمایش یك سیستم صف ................. 22
2-2-6 معیارهای ارزیابی یك سیستم صف ........... 23
2-2-7 فرایند تولد و مرگ....................... 24
2-2-7-1 مدل M/M/1.............................. 26
2-2-7-2 مدل M/M/C............................. 26
2-2-7-3 مدل M/M/C/K............................ 27
2-2-7-4 مدل M/M/C/C............................ 27
2-2-7-5 مدل ............................ 27
2-2-7-6 مدل M/M/C/K/M.......................... 27
2-2-8 مدلهای ماركوفی صف ...................... 28
2-2-8-1 مدل باورود گروهی M(x)/M/1................ 29
2-2-8-2 مدل با خدمت دهی گروهی ................ 29
2-2-8-3 مدلهای ارلنگ ......................... 30
2-2-8-3-1 مدلهای M/EK/1........................ 30
2-2-8-3-2 مدل EK/M1............................ 30
2-2-8-4 مدل M/HE2/1............................ 31
2-2-8-5 نظام اولویت .......................... 31
2-2-9-1 شبكههای صف ........................... 32
2-2-9-2 شبكههای جكسون ........................ 33
2-2-9-2-1 شبكه صفهای سیكلی ................... 33
2-2-9-2-2 سیستمهای سری صف .................... 34
2-2-9-2-3 شبكههای باز جكسون .................. 35
2-3 مدلهای آماری سودمند ...................... 35
2-3-1 توزیع برنولی ........................... 36
2-3-2 توزیع دو جملهای ........................ 36
2-3-3 توزیع دو جملهای منفی ................... 36
2-3-4 توزیع هندسی ............................ 37
2-3-5 توزیع چند جملهای ....................... 37
2-3-6 توزیع پواسون ........................... 37
2-3-7 توزیع یكنواخت .......................... 38
2-3-8 توزیع نمایی ............................ 38
2-3-9 توزیع نرمال ............................ 38
2-3-10 توزیع گاما ............................ 39
2-3-11 توزیع بتا ............................. 40
2-3-12 توزیع لاجستیك .......................... 40
2-3-13 توزیع مثلثی ........................... 41
2-3-14 توزیع ارلنگ ........................... 41
2-3-15 توزیع ویبل ......................................... .........................................................42
2-4 آزمونهای برازندگی ........................ 43
2-4-1 آزمون مربع كای ......................... 43
2-4-2 آزمون برازندگی كولموگروف – اسمیرنف ..... 44
2-5 تصمیم گیریهای چند معیاره ................. 45
2-5-1 روش تاپسیس ............................. 46
2-6-1 تاریخچه شبیه سازی ...................... 48
2-6-2 مقدمهای بر شبیه سازی ................... 48
2-6-3 مزایا و معایب شبیه سازی ................ 49
2-6-4 زمینه كاربرد ........................... 50
2-6-5 سیستمها و پیرامون سیستم ................ 51
2-6-6 اجزای سیستم ............................ 51
2-6-7 سیستمهای گسسته و پیوسته ................ 52
2-6-8 مدل سیستم .............................. 53
2-6-9 هنر مدلسازی ............................ 53
2-6-10 انواع مدلها ........................... 54
2-6-11 شبیه سازی سیستمهای گسسته – پیشامد...... 55
2-6-12 جاذبههای شبیه سازی به عنوان ابزار تجزیه و تحلیل مسئله 55
2-6-13 گامهای اساسی در بررسی مبتنی بر شبیه سازی 57
2-6-14 نقل قولهای مشهور شبیه سازی ............ 61
2-7 تاریخچه شركت شرق جامه..................... 62
2-8 پیشینه تحقیق ............................. 64
2-8-1 تخمین ماكزیمم طول صف با استفاده از شبیه سازی 64
2-8-2 مدلسازی و شبیه سازی فرآیند تولید كارخانه روغن نبانی گلناز كرمان ....................................... 64
2-8-3 مدیریت صف در درمانگاه با استفاده از شبیه سازی 65
2-8-4 استفاده از شبیه سازی در رستوران ........ 65
2-8-5 استفاده از الگوریتم ژنتیك برای حل مشكلات چیدمان تجهیزات
فصل دوم:
مطالعات نظری
2-1-1- برنامه ریزی تولید
در برنامه ریزی تولید، هدف استفاده مؤثر از منابع تولیدی است. فعالیتی كه ما را در جهت رسیدن به این هدف یاری داده، با توجه به نیازهای تولیدی و استفاده مؤثر از پتانسیل بالقوه بازار مصرف، برنامه ریزی مینامیم. معمولاً برنامه ریزی تولید برای دوره مشخص صورت می گیرد. این دوره را دوره برنامه ریزی تولید مینامیم. فرض می شود كه نرخ تقاضا در هر دوره معلوم باشد، بنابراین از یك دوره به دوره دیگر ثابت نمی باشد، همانند كارخانه تولید پوشاك كه میزان و نوع تولیدات این كارخانه در هر فصل بسته به نیاز آن فصل در سال تغییر می كند.
بنا به تعریف، برنامه ریزی تولید به معنای فرآیند تصمیم گیری در خصوص منابعی است كه سازمان برای عملیات تولید آینده اش به آنها نیاز دارد و نیز تخصیص این منابع جهت تولید محصول مورد نظر در تعداد مورد نیاز با كمترین هزینه است. ( ماكویی ، 1379، 15-13)
2-1-2- تعادل خط تولید
تعادل خط تولید كه در برخی مراجع، تعادل خط مونتاژ نیز نامیده می شود، تكنیكی است كه مدیریت با تكیه بر آن می تواند توازنی بین ظرفیت ماشین آلات، تسهیلات و ... به وجود آورد. اگر چه طرح ریزی استقرار تجهیزات و تسهیلات كارخانه، حجم بزرگی از كار مدیریت كارخانه را در بر می گیرد ولی به محض اینكه خط تولید به راه افتاد، مشكلات اصلی تولید شروع می شود. این مسأله، هیچگاه از ابتدا در خود استقرار و طرح آنها به چشم نمی خورد و احساس نمی شود، اما به مجرد آنكه اولین محصول روی خط ظاهر می شود، این عوامل بسان نشانه های بیماری ظاهر میشوند. تعادل خط در حقیقت به دو صورت ظاهر می شود:
الف) تعادل خط مونتاژ محصول
ب) تعادل خط ساخت محصول
به درستی می توان پنداشت كه زمانهای نامساوی در عملیات مونتاژ و ساخت محصول، لزوم استفاده از تكنیكهایی برای تعادل را ضروری می سازد، زیرا اگر برای هر عملیات، زمانهای مساوی و ظرفیتهای مساوی داشتیم، احتمالاً مسأله ای به نام تعادل خط تولید وجود نداشت.